DövizKripto Haberler

Döviz Kuru Nedir?

Döviz kuru, bir milli paranın diğer bir milli para cinsinden fiyatı anlamına gelmektedir. Elinizdeki milli parayla diğer milli paradan ne kadar alabileceğinizi döviz kuru belirlemektedir. Bu kurun piyasa şartlarına göre şekillenmesi ekonomik girdilerin artmasını sağlar. Ancak bu her zaman mümkün olmamaktadır. Döviz ve milli paranın arasındaki ilişkinin reel ekonomiyle bağdaşması gerekir.

Ülke ekonomisinin performansı dövizle olan ilişkisini belirler. Dünyada kendi ulusal parasıyla en fazla kıyaslanan döviz Amerikan Doları olmaktadır çünkü dünya piyasasında en fazla geçerli olan para birimi dolardır. Dolayısıyla karşılaştırma genelde borsa terimiyle USD/TRY şeklinde yapılmaktadır.

Kıyas alınan yani döviz kuru ilişkisi en fazla olan diğer para birimi ise Eurodur. Avrupa Birliğinin resmi para birimi olarak tüm Avrupa ülkelerinde geçerlidir. EUR/TRY kuru da ticarette önemli yer tutmaktadır. Ancak Euro Avrupa’nın tümünde geçerli ise Dolar dünyanın her yerinde geçerlidir. Bu da Dolar sahip olan ülkenin ekonomideki gücünden ileri gelir.

Döviz Kuru Nedir?

Ülke ekonomisinin üretimler ve ihracatlara yoğunlaşması yabancı para birimleriyle olan ilişkisini olumlu etkiler ve ulusal para biriminin değeri artar. İthalat ve tüketim ekonomisine dayanan ülkelerde ise politik istikrar da olmazsa ulusal para biriminin değeri azalır. Döviz kurunda alış ve satış kuru olarak iki etmenden bahsedebiliriz. Bankalar alışta düşük fiyat, satışta yüksek fiyat uygulamasını kullanırlar ki kar ederler. Döviz kuru ne kadar inişli çıkışlı olursa alış-satış yapan kuruluşların kar marjı o kadar artar.

Döviz kurunun artması o ülkenin ulusal parasının değer kaybetmesi anlamına gelir. Döviz kurunun azalması ise o ülkenin ulusal para biriminin değer kazandığı anlamına gelmektedir.

Döviz Kurunu Etkileyen Faktörler Nelerdir?

Döviz kurunu etkileyen faktörler birçok farklı göstergeden oluşur. Ülkenin ödemeler dengesi, gelir seviyesi, ulusal para birimindeki genel değişimler, faiz oranları, arz ve talep, yerli ve yabancı sermayenin hareketleri, ihracat ve ithalat olarak sayılabilir. Temel olarak bir ülkenin ulusal ekonomik politikası ve diğer uluslarla ilişkileri döviz kurunu etkilemektedir. Dünya ekonomisindeki sık değişimler, krizler, güçlü ülkelerin yaklaşımları, savaşlar, salgınlar ve yaptırım kararları döviz kurundaki değişkenliğe sebep olarak gösterilebilir.

Arz ve talep konusunda, bir ülkenin kullandığı-harcadığı döviz miktarı (yurt dışına çıkan döviz), ülkeye giren dövizden fazla ise bütçe açık verir ve döviz kurunu etkiler. Açık verildiği zaman ulusal paranın değeri düşer. Böylece dövizin milli para karşısındaki değeri artmaktadır.

Faizlerin farklı nedenlerle yükselmesi sonucu milli paraya olan ilgi azalır. Artan döviz fiyatları elinde ulusal para olanların bu yabancı paraya yönelmesine neden olur. Piyasadaki milli paranın azalması ekonomi için kötü bir durumdur. Vatandaşların ellerindeki dövizi bozdurmaları beklenir.

Enflasyonun yükselmesi, ülke içinde üretilen ürünlerin fiyatlarında artışa neden olur. Yerli ürünler pahalılaşınca tüketiciler daha ucuz olan yabancı ürünlere yönelir. Dışarıdan ürün ithal eden şirketler tüketicilerin bu talebini yerine getirmek için milli parayı dövize çevirir ve yabancı firmalardan alışveriş yapar. Bu döngü içinde yerli mallar da pahalı hale gelmeye başlar. Döviz dışarı gittiği için de azalır ve azalan şey kıymetlenir.

Politik gelişmeler konusunda ise, hükümetlerin uyguladığı ve attığı her adım takip edilir. Genel geçer kurallar demokrasiye atıfta bulunmak, özgürlüklerin kısıtlanması, hukuk kurallarına riayet edilmesi, basın özgürlüğü, düşünce özgürlüğü, terör ve ekonomiye etkileri, yabancı ülkelere karşı izlenen tutum (gerginlik veya samimiyet), özellikle ekonomi kurmaylarının liyakati gibi faktörlerden edilir. Sürekli olumsuz yaşanan gelişmeler, o ülkeye bakış açısını negatife çevirir ve döviz kurunu arttırır.

Kamuya ait borçlar, döviz kurunu etkiler. Dış borcun fazla olması o ülkenin ekonomiyi iyi yönetmediği anlamına gelir, güven sarsılır. Yabancı yatırımcılar o ülkeden para alamayacağını anlayınca yatırımdan vazgeçer ve ülkeye döviz girişi olmaz. Döviz girişi olmayınca da döviz kuru artar.

Sermayenin hareketi, yatırıma ve üretime dönük hareketler olumlu karşılanır. Üretim yaparak ürün ihraç etmek ülkeye döviz kazandırır. Ulusal para biriminin kıymeti artar. Döviz kuru düşer. Ancak yerli sermaye bile yurt dışına kaçar ve yatırımlarını oraya yaparsa, üretim azalır, döviz kuru yükselir.

Döviz Kuru Çeşitleri Nelerdir?

Döviz kurunun çeşitleri temel olarak dört tanedir. Nominal kur, reel kur, çapraz kur ve efektif kur olarak türleri vardır.

1. Nominal Kur: Yabancı para biriminin milli para karşısındaki değerine verilen isimdir. Popüler olan döviz kuru genelde ABD Doları (USD) olduğu için, bu para biriminin farklı ülkelerin para birimi karşısındaki değeri nominal kur olarak adlandırılır. USD/TRY = 7,81 ABD Dolarının Türk Lirası karşısındaki değerini göstermektedir. Farklı örnekler verecek olursak;

2. Reel Kur: Nominal kurun enflasyon değerine göre revize edilmesiyle oluşan döviz kurudur. Enflasyon yükseldikçe reel kur da yükselir. Reel kur yükselirse Türk Lirası da değer kaybeder.

3. Çapraz Kur: Doların Çin Yuanına karşısındaki değeri gibi, iki yabancı para biriminin birbiri arasındaki değerlemesi çapraz kurdur. Elinizdeki dolar ile aşağıdaki para birimlerinden sırasıyla almak istediğinizde Dolar/Euro, Dolar/Çin Yuanı, Dolar/Japon Yeni ve Dolar/Rus Rublesi şeklindeki kurları kullanabilirsiniz. 1 Dolar ile 103,54 Japon Yeni alınabilmesine siz de şaşırmışsınızdır. Ancak bu Japonya’nın dünyanın en büyük ekonomilerinden birine sahip olduğu gerçeğini değiştirmez.

– USD/EUR = 0,82
– USD/CNY = 6,53
– USD/JPY = 103,54
-USD/RUB = 73,40

4. Efektif Kur: İki yabancı döviz kurunun birbirine olan ortalaması efektif kur anlamına gelmektedir. Bu kurda işlem yapabilmeniz için iki yabancı para biriminin tam olarak ne kadar olduğunu bilmeniz lazım.

Döviz Kuru Nasıl Belirlenir?

Döviz kuru belirlenirken o ülkedeki sermayenin hareketleri, faizler, dövizin takas edilmesi ve krizler etkin rol oynamaktadır. Sürekli gündemde olduğu için döviz kurunu düzene sokmak için Merkez Bankasının aldığı önlemleri takip ederiz. Politika faizinin yükseltilmesi, piyasaya döviz sunulması, Swap (döviz takası) anlaşmalarının yapılması gibi finans hamleleri, döviz kurunu düzenlemek adına yapılan faaliyetlerdir.

Döviz Kuru Nasıl Belirlenir

O ülkede kriz şartları oluşmaya başladığında ise ülkedeki yatırımcılar değerlendirdikleri paraları çekmeye çalışır. Örneğin Türk firmasında hissesi olan firma satmaya, Türk bankasında parası olan yatırımcı dövizi dışarıdaki bir bankaya almaya çalışır. Ülkeden yatırımın, sermayenin ve nakit haldeki dövizin bu çıkışı güvensiz ortamın belirtisidir. Döviz kurunu çok hızlı şekilde etkiler.

Döviz alım satımı büyük hamleler halinde Merkez Bankası tarafından yapılmaktadır. Birden 30 milyar dolar döviz sunarak piyasadaki döviz miktarını arttırmaya çalışır. Piyasada artan döviz yurt dışına kaçırılmaz ve ülke içinde kalırsa, döviz kuru da sabitlenmiş olur. Güçlü ekonomilerde çok önemli bir hamledir. Ancak ekonomik göstergelerinde problem olan ülkelerde kalıcı bir çözüm oluşturmaz. Sabitlenen kur 1-2 hafta içinde yeniden hareketlenir. Çünkü bundan bağımsız olmak üzere döviz halen kaçmaktadır.

Ülkemizde Dövizin Durumu

Türkiye’de ekonominin şahlandığı dönemlerde çok yüksek miktardaki yatırımlar ile piyasada döviz kaynıyordu. Doğru adımlarla ihracat artmış, üretime yönelik adımlar atılmış, cari açık düşürülmüş, dış borçlar ödenmişti. Anılan zamanda döviz kuru ekonomi kurmaylarının istediği gibi kontrol altında tutuluyordu.

xfAncak daha sonraki süreçlerde yapılan yanlış ekonomik hamleler, salgın, darbe girişimi, dış piyasalardaki durgunluk, ülkeye yatırımcıların gelmesini engellemiş ve döviz kuru yukarı bir ivme ile birden yükselmişti. Yazımızın kalem alındığı dakikalarda 7,88 olan ABD doları, umarız ki siz bu yazıyı okurken epey düşmüş olsun.

Borsabu.com

Kripto para, ekonomi ve finans haberlerinin güncel paylaşıldığı platform. Daha iyi içerik için üretmeye devam edeceğiz.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
  • bitcoinBitcoin (BTC) $ 36,126.00
  • ethereumEthereum (ETH) $ 2,232.19
  • tetherTether (USDT) $ 1.01
  • cardanoCardano (ADA) $ 1.42
  • usd-coinUSD Coin (USDC) $ 1.01
  • polkadotPolkadot (DOT) $ 20.88
  • bitcoin-cashBitcoin Cash (BCH) $ 568.66
  • litecoinLitecoin (LTC) $ 157.05
  • chainlinkChainlink (LINK) $ 21.00
  • stellarStellar (XLM) $ 0.297962
  • wrapped-bitcoinWrapped Bitcoin (WBTC) $ 36,070.00
  • moneroMonero (XMR) $ 280.20
  • tronTRON (TRX) $ 0.069455
  • eosEOS (EOS) $ 4.60
  • okbOKB (OKB) $ 12.85
  • cdaicDAI (CDAI) $ 0.021572
  • neoNEO (NEO) $ 45.53
  • cosmosCosmos (ATOM) $ 12.31
  • crypto-com-chainCrypto.com Coin (CRO) $ 0.110574
  • tezosTezos (XTZ) $ 3.12
  • nemNEM (XEM) $ 0.150961