BorsaKripto Haberler

Hisse Senedi Nedir?

Hisse senedi, şirket sermayelerine ortak olan kişilere verilen değerli bir evraktır. Bir şirketin kuruluşunda sermayedar olan ortaklarına verdikleri bu kıymetli varlık, daha sonra şirket halka arz edildiğinde ise alım yapan kişilere veya şirketlere de verilmektedir. Çok ortaklı binlerce anonim şirket vardır. Şirketlerin hisse satmasının diğer yolu da sermaye artırma isteğiyle büyük bir ortak almasıyla mümkün olmaktadır.

Türkiye’deki şirketlerin hisse satışları, halka arzları ile ilgili düzenlemeleri SPK (Sermaye Piyasası Kurulu) yapmaktadır. Tüm şirketler Türk Ticaret Kanununa göre faaliyet sürdürür. Bir hisse senedi o şirketin tüm sermayesinin en küçük birimidir. Tek bir hisse senedine sahip olan ortak da olabilir, onlarca, yüzlerce veya binlerce hissesi olan gerçek veya tüzel kişiler de olabilir.

Hisse Senedir Nedir?

Yatırımcıların bireysel veya şirket bazında bazı hisse senetlerini alma hakları vardır. Türkiye’de hisse senetlerinin satın alınabileceği yer Borsa İstanbul (BIST)’dur. Hisse satmak isteyen, vatandaşları şirketlerine ortak etmek isteyen tüm şirketler Borsa İstanbul’da listelenmek için başvuruda bulunurlar. Elbette bu listelenmenin yani borsada bulunmanın belirli kriterleri vardır. Türkiye’de Fenerbahçe, Galatasaray, Beşiktaş gibi futbola takımlarının, Şişecam, İş Bankası, Kervan Gıda, Arzum, Türk Hava Yolları gibi ticari şirketlerin hisseleri bulunmaktadır. Her vatandaşın bu hisselerden satın alma hakkı bulunmaktadır ve yasalarla çerçevesi çizilmiştir.

Hisse Senedi Hesabı Nasıl Açılır?

Hisse senedi hesabı, bilinen teknik adıyla yatırımcı hesabı açmanın birden çok yolu vardır. En yakını ve kolayı hesabınızın olduğu bankalardan birinde bu hesabı açtırmanızdır. İnteraktif bankacılık hizmetlerinden yatırım hesabı açabilirsiniz. Yatırım hesabı açtıktan sonra BIST üzerinden hisse senedi alabilirsiniz.

Tabi ki yatırım hesabı açmakla veya hisse almakla para kazanmak yeterli olmamaktadır. Borsada nasıl işlem yapılır, borsa nedir, borsa hesabı nasıl açılır, gibi teknik konulara da hakim olmanız gerekir. Sadece hisse senedi alma isteği ile yatırım yapılmaz. Öncesinde bir bilgi birikimine ihtiyacınız var. Temelinizi oluşturduktan sonra hisse senedi alarak yatırımlarınızı değerlendirmeye başlayabilirsiniz.

Hisse Senedi Analizi

Hisse senedi almadan önce ekonomistlerden hisse senedi analizi ve yorumları okumalısınız. Birçok yatırım tavsiyesi veren site vardır. Bu sitelerden veya yatırım danışmanlarından hisse önerilerini okuyabilir, dinleyebilir ve değerlendirebilirsiniz. Borsada vakit geçirdikçe siz de yavaş yavaş hisse senedi analizi yapmaya başlayacaksınız.

Hisse senedi almadan önce şirketin genel yapısını, ortaklarını, büyüme çabalarını, vizyonunu, yeni yatırımlarını öğrenmeniz, alınacak kararları takip etmeniz önem arz eder. Bir hisse senedinin yükselmesine neden olan ana sebepleri bilirseniz yatırımlarınızdan kazançlı çıkabilirsiniz. Ancak bir konuda uyarmak zorundayız; hisse senetleri bazen suni olarak yükselebilmekte veya düşebilmektedir. Balina hareketi adı verilen hareketler ile çok büyük yatırımcılar birden hisse alabilmekte veya satabilmektedir. Bir şirketin hissesini düşürüp düşük fiyattan almak için yıl içinde birçok defa balina hareketi gözlenmektedir.

Arada küçük yatırımcıların panik satışı yaparak hisse senetlerinin fiyatlarını da düşürdükleri görülür. Bu düşüşten, hisseleri tekrar toplayacak olan balinalar nasiplenmektedir.

Hisse Senedi Nasıl Alınır?

Hisse senedi almak için yatırım hesabınızın olması gerektiğini söylemiştik. Bir bankada veya yatırım şirketinde hesap açabilirsiniz. Hisse almak için bireysel olarak hareket etme yetkiniz yoktur. SPK lisanslı bir yere üye olarak veya orada hesap açarak hisse senedi alabilirsiniz. SPK lisanslı kuruluşlar ise genelde bankalar ve forex şirketleri olmaktadır.

Hisse senedi nasıl alınır konusunu adım adım anlatalım:

1. Yatırım Hesabı Açın: SPK lisansına sahip banka veya yatırım konusunda aracı şirkette yatırım hesabı açmalısınız. Yatırım hesabını açmanın en güvenli yolu, bizzat giderek sözleşme imzalamanızdır. Hesap açılışında herkese Risk Bildirim Formu da imzalatılmaktadır. Mobil uygulama üzerinden hesap açılışı yapabilirsiniz ancak mutlaka şubenize gidip gerekli formları imzalamalısınız.

2. Yatırım Hesabınıza Para Yatırın: Hisse senetlerinin belirli bir maliyeti vardır. Ayrıca alım yaptığınız aracı banka veya kuruluşun da bu işlemlerden aracılık komisyonu aldığını bilmelisiniz. Senet almadan önce komisyon ve zorunlu kesinti oranlarını da hesaba dahil etmelisiniz. Kendi hesabınızdan yatırım hesabınıza para aktarabilirsiniz.

3. Hisse Senedi Alış Emrini Verin: Mobil uygulamadan kolay bir şekilde alış emri verebilirsiniz. Alım talimatını bankanızın mobil uygulamasından kolaylıkla gerçekleştirebilirsiniz. Bankanıza veya aracı kuruluşa X şirketinin hissesinden Y kadar almak istediğinizi bildiriyorsunuz. İstediğiniz hisse senedini alabilmeniz için bazı teknik terimlere hakim olmanız gerekir. Yanlış hisse senedi almamak veya pahalı alım emri vermemek için aşağıdaki konuları bilmenizde yarar vardır:

  • Hisse Senedinin Sembolü: Örnek vermek gerekirse Türk Hava Yollarının hisse senedinin sembolü THYAO şeklindedir. İş Bankasının hisse sembolü ISCTR şeklindedir. Buna benzer örneklemeler yapılabilir. Almak istediğiniz hisse senedinin örnekteki gibi sembolünü genel listeden seçin.
  • Hisse Senedinin Fiyat Tipinin İşaretlenmesi: Burada en faydalı olan Limit seçeneğinin işaretlenmesidir. Bir satış fiyatı belirlersiniz ve istediğiniz şirketin hisse senedi o fiyata düştüğünde alım emri yerine getirilir. Kar edebilmek için tercih edilen, düşük fiyattan al opsiyonudur. Piyasa seçeneğinde ise alım için o günün en iyi fiyatı beklenir ve onun üzerinden alım gerçekleştirilir.
  • Hisse Senedinin Fiyat Aralığının Seçilmesi: Alış emri için iki fiyat aralığı belirlersiniz ve hisse senediniz o iki fiyat aralığına indiği an alım gerçekleştirilir.
  • Miktarın Belirlenmesi: Kaç adet hisse senedi almak istiyorsanız adedini girmelisiniz.
  • Alış Emrinin Geçerlilik Süresinin Seçilmesi: Bir günlük dahi olsa alış emrini sınırlandırabilirsiniz. Paranızı başka bir yerde değerlendirmek istiyorsanız ve hedeflediğiniz fiyat aralığına istediğiniz hisse senedi düşmediyse alış emri için kısıtlama getirebilirsiniz.

Hisse Senedine Yatırım Yapmak Avantajlı mıdır?

Bu konuda yorum yapmak veya tavsiye vermek doğru değildir. Ancak genel olarak hisse senedi almanın avantajları vardır. Öncelikle nakit paranızın nakit olarak kalmaması için hisse senedi almak istersiniz. Kar getirecek hisseleri takip eder ve tercihinizi yaparsınız. Bir şirkete ortak olmak, şirketin kar payından almak, kazanmak ve daha çok hisse almak gibi girişimleri gerçekleştirebilirsiniz. Ortak olduğunu şirket para kazandıkça hisse senedi değeri yükselir ve ortaklık payı alırsınız.

Hisse Senedine Yatırım Yapmak Avantajlı mıdır?

Hisse senedi alımı yaptığınız andan itibaren para biriminizin değer kaybetmesi riskinden uzak kalırsınız. İstediğiniz zaman satış yapabilirsiniz. Paranızı nakde çevirebilirsiniz. Güçlü bir hisseye yatırım yaparak yüksek miktarda kazanmanız mümkündür.

Örneğin yurt dışı aracı kuruluşlardan 100 Amerikan Şirketinin yer aldığı NASDAQ borsasından hisse alabilirsiniz. Yurt dışı hisseleri Türk hisselerinden daha iyi kazandırmaktadır. Aynı işlemi Türk borsasında yapacaksanız BIST100 hissesi almalısınız.

Hisse Senedine Sahip Olmak Ne Gibi Haklar Kazandırır?

Bir şirketin hisse senedini almak, normalde hisseden getiri sağlamak içindir. Hisse sahiplerinin borsada takip ederek, ortak oldukları şirketin gelir getirmesini istemeleri doğaldır. Ancak hisse senedi sahibi olmanın kazandırdığı bazı haklar, ayrıca bazı yükümlülükler de vardır.

Bir hisse senedine sahipseniz şirketten kar payı alma hakkınız vardır. Şirket yönetim kurulu kar payı dağıtmaya karar verirse, o kardan pay alırsınız. Ortak olduğunuz şirket yeni bir hisse senedini halka arza karar verirse, ortak olduğunuz için ilk alma hakkı size verilmektedir. Bunun adı rüçhan hakkıdır.

Bedelsiz sermaye artırımı yapan şirket size de karşılıksız olarak hisse senedi dağıtmak zorundadır. Sermaye artarsa hisseniz artar. Şirket kapanıyorsa, kalan likiditelerden pay alma hakkı anlamına gelen tasfiye bakiyesi hakkınız vardır. Şirket dağılacağı zaman yönetim kurulu bu pay için nasıl ödeme yapılacağı ile ilgili takvim belirler ve açıklama yapar.

Genelde bilinmese de şirketin genel kuruluna katılım hakkınız vardır. Bu genel kurulda oy hakkına da sahipsiniz. Ancak çoğu hisse senedi sahibi bunları önemsemez. Önemli olan hisse senedinin kazandırmasıdır.

Ortak olduğunuz şirketin ekonomik durumu ile ilgili bilgi alma hakkınız vardır. Genel kurulda onaylanmak şartı ile şirketin faaliyetleri hakkında özel denetim isteme hakkınız vardır. Ancak bu genel kurulda oy çoğunluğu ile kabul edilmek durumundadır.

Hisse senedi aldığınızda kazandığınız hakların yanı sıra bazı yükümlülükleriniz de olmaktadır. Eğer şirket sermaye artırımı yapmak isterse sahip olduğunuz hisse karşılığında ödeme yapma yükümlülüğünüz var. Şirketin vakıf olduğunuz sırlarını saklamak zorundasınız. Ayrıca hisse senedi alırken okuduğunuz ortaklık sözleşmesindeki kurallara riayet etmek durumundasınız.

Hisse Senedi Türleri Nelerdir?

Hisse senetlerinin şirketler tarafından belirlenen türleri bulunmaktadır. Bunlar teknik yönden önemlidir. Hisse senedi alarak siz de bu hisse senedi çeşitlerinden birine sahip oluyorsunuz:

Eğer hisse senedinin üzerinde adı soyadı yazılı halde bulunuyorsa o senet nema yazılı hisse senedidir. Sizin borsadan aldığınız senedin üzerinde adınız soyadınız yer almaz. Takasbank’ta sahibi olduğunuz hissenin karşılığında şirket ortağı olarak isminiz yazılıdır. Bu senet türü hamiline yazılı hisse senedidir.

Bazen şirketler sermaye artırımı yapmak ister. Ücretli olarak ihraç edilen bedelli hisse senedi bu türdendir. Şirketin sahip olduğu her türlü varlığın kıymetlenmesi durumunda, ortaklara bedelsiz hisse senedi dağıtılır. Bu senet şirketin değer kazanması nedeniyle hakkınıza düşen paydır.

Adi hisse senedi ile ortaklar paylarına düşen hisse kadar kar alıp yönetimde oy hakkına sahip olurlar. Bazı ortakların şirketin kuruluşundan itibaren ayrıcalıklı sayıldığı imtiyazlı hisse senedi, o kişilere oy hakkında ve kar payında üstünlük sağlamaktadır.

Üzerinde yazılı olan değerden daha kıymetli şekilde satışa sunulan senetlere primli hisse senedi adı verilirken; üzerindeki değerde satışa sunulan senetlere ise primsiz hisse senedi denir.

Sahiplerine yönetim katılma, oy kullanma veya ortaklık hakkı vermeyen kurucu hisse senedi bulunmaktadır. Buna sahip kişiler yalnızca şirket kar ettiğinde pay alırlar. Şirketten alacağı olan veya şirkete hizmet sunan kişilere veya firmalara verilen, ancak ortaklık özelliği içermeyen senet türüne de intifa hisse senedi adı verilir.

Borsabu.com

Kripto para, ekonomi ve finans haberlerinin güncel paylaşıldığı platform. Daha iyi içerik için üretmeye devam edeceğiz.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
  • bitcoinBitcoin (BTC) $ 35,946.00
  • ethereumEthereum (ETH) $ 2,222.93
  • tetherTether (USDT) $ 1.01
  • cardanoCardano (ADA) $ 1.42
  • usd-coinUSD Coin (USDC) $ 1.00
  • polkadotPolkadot (DOT) $ 20.78
  • bitcoin-cashBitcoin Cash (BCH) $ 564.10
  • litecoinLitecoin (LTC) $ 156.02
  • chainlinkChainlink (LINK) $ 20.89
  • wrapped-bitcoinWrapped Bitcoin (WBTC) $ 35,935.00
  • stellarStellar (XLM) $ 0.296118
  • moneroMonero (XMR) $ 279.09
  • tronTRON (TRX) $ 0.069216
  • eosEOS (EOS) $ 4.58
  • okbOKB (OKB) $ 12.81
  • cdaicDAI (CDAI) $ 0.021523
  • neoNEO (NEO) $ 45.29
  • cosmosCosmos (ATOM) $ 12.21
  • crypto-com-chainCrypto.com Coin (CRO) $ 0.110021
  • tezosTezos (XTZ) $ 3.10
  • nemNEM (XEM) $ 0.150204