EkonomiKripto Haberler

Merkez Bankası’ndan Üst Üste 2 Kez Faiz Artırımı

Merkez Bankası son 2 yıldır farklı yöntemler ile hem dövize karşı hem de enflasyona karşı bazı adımlar atmıştı. Genelde faiz indirimi yaparak yükselen enflasyonla baş etmeye çalışan TCMB, son 2-3 aydır yaşanan gelişmelerle yöntem değişikliğine gitti ve üst üste iki Para Politikası Toplantısı’nda faiz artırımı kararı aldı. Bu kararlar doları geçici olarak düşürdü ancak aslında dolar tekrar aynı seviyeye yükselerek olduğu yerde kalmayı tercih etti.

Durağanlaşmasını bile olumlu bir gelişme olarak kabul edersek, Merkez Bankasının yeni adımlarının anlık etkisi ve 2021’e etkisi nasıl olacak şeklinde sorular ekonomistlerin de farklı yorumlar yapmasına neden oldu.
Bir önceki başkan Murat Uysal döviz ile mücadelede faiz indirimi kartını oynamıştı. % 24’ten % 10.25’e kadar sistematik şekilde düşürülen faiz puanları, ne dövizin yükselmesine ne de enflasyonun yükselmesine çare olmamıştı. Kullanılan bu argümanın tek başına yeterli olmadığı da zaten deneyimli ekonomistler tarafından dile getiriliyordu.

Naci Ağbal göreve geldikten hemen sonra yapılan ilk toplantıda ve 10 gün sonra yapılan ikinci toplantıda da yapısal reformlara odaklanılacağına vurgu yapılırken, bunun yanı sıra faiz artırımına da gidildi. % 10.25 olan faiz iki toplantının ardından % 17 seviyesine yükseltildi.

Merkez Bankası’ndan Üst Üste 2 Kez Faiz Artırımı

2019 ile kıyaslandığında yaklaşık bir faiz göstergesi söz konusu olurken dolar fiyatlar arasında ise neredeyse 2 TL’lik bir artış yaşandı. Aynı tarihteki enflasyon oranı yaklaşık % 12’lerde iken bu yılın sonuna doğru % 14 seviyesinde olduğu görülmüştü. Yani doların birim artışı gibi enflasyon da 2 puan artış yaşamıştı.

Faiz Artırımının 2021’e Etkisi Nasıl Olacak?

2021 yılı için enflasyon tahmini % 9,4 olarak güncellendi. Bir önceki Ekonomi Bakanı döneminde yapılan tahmin ise % 8 idi. Yani iki tahmin arasında yüzde 1,4’lük bir fark var. Dolar ise 8,55 rakamını bile görerek TL karşısından müthiş şekilde değerlendi.

Merkez Bankası’nın bir önceki döneme göre daha kararlı ve asabi bir tavır takınacağı belirtiliyor. Faizlerle mücadele kararından çıkarılan bu yorum, sert önlemlerin geleceğinin habercisi.

Naci Ağbal yönetimindeki Merkez Bankası bu yılın ilk döneminde kredi faizlerinin düşürülmesinin olumlu etkilerinin olduğunu belirtti. Hatırlanacağı üzere ilk 6 aylık süreçte özellikle konut kredilerinde yapılan müthiş indirimlerle iş talep patlaması yaşanmıştı. Zaten Merkez Bankasının olumlu bulduğu noktalardan biri de buydu.
Parasal sıkılaştırma politikasını benimseyen yeni yönetim, enflasyonun kontrol altına alınması için gereken her önlemin alınacağını da belirtmişti. Bu yüzden 2021 yıl sonu enflasyon beklentisi 9,4 olarak kayıtlara girdi. Peki bu adımların ekonomiye etkisi nasıl olacak?

Aslında yapılan iki toplantıda da enflasyonun gerektirdiği faiz artışı yaşanmış değil. Merkez bankası enflasyon tahmini değil hedefi belirlemeli. Bu piyasalara daha fazla güven verecektir. Hükümetin % 5 enflasyon hedefini tutturmaya çalışacağız söylemi daha olumlu sinyaller verirdi. Bu yüzden döviz bu hamlelerden etkilenmedi.

Genel tutum doğru ancak ülkemizdeki enflasyonun yükselmesinin ana sebeplerini bilmeden buna çözüm bulmak zor. Şimdilik yaptığı faiz artırımının enflasyona etki etmesi kısa vadede olacak şey değil çünkü raporlarda ÜFE % 23,11 gıda enflasyonu ise % 21,08 olarak açıklandı. Yüzde 17’e kadar çıkarılan faizin bu enflasyonla mücadele etmesi zor. Ekonomistler faizlerin en az % 20 olması halinde enflasyona dair olumlu beklentilerin gerçekleşebileceğini belirtiyor. MB ise bunun bilincinde olup birden değil; adım adım bu yönde karar alacak gibi görünüyor.

Peki Faizler Ne Zaman Tekrar Düşer?

Ekonomideki temel kurallardan biri olan enflasyon yüksek iken faizlerin düşük olamayacağı sanırım sorumuza cevap veriyor. Enflasyon % 14 seviyesinde iken kimsenin yüzde 10 gibi faiz oranı beklememesi gerekiyor. Enflasyon kontrol altına alınır ve yüzde 9 veya 10 seviyesine düşerse ancak faiz indirimleri gelmeye başlar gibi görünüyor.

2021 yılı sonuna kadar para sıkılaştırması politikası bu yüzden aynen devam edecek. Bu sırada faiz artırımı devam eder, reformlar açıklanır ve enflasyonla mücadele hedefine ulaşırsa, 2022 başından itibaren bir rahatlama eğrisi oluşabilir. Tabi bu biraz da pandeminin gidişatına, aşının gelmesine ve etki etmesine de bağlı. Ekonominin Covid-19’dan etkilenmediğini söyleyemeyiz.

Türkiye’deki toplam mevduatın yarısından fazlası dövizden oluşuyor. Enflasyon ve pandeminin etkileri devam ederken, asgari ücret görüşmeleri nihayete yaklaşırken, yatırımcıların bireysel ve kurumsal bazda halen döviz aldıklarını anlıyoruz. Bunun da ana sebebi 2-3 ay önceki doların ulaştığı zirve fiyat. Yatırımcılar tekrar o seviyeye çıkacakmış gibi davranış sergiliyorlar.

Faizler Kalıcı Bir Etki Yaratır mı?

Uzmanlar MB’nin iki kez üst üste yaptığı faiz artırımının kalıcı bir etkisi olmayacağı görüşünde. Yöntem belirlemede doğru işler yapan ve piyasayı anladığını belirten MB, Naci Ağbal’ın yeni yönetim anlayışı ile doğru adımları atacak gibi görünüyor. Faizlerin artması MB’ye biraz zaman kazandırdı. Bu süre içinde atılacak yeni adımların hazırlığı tamamlanır gibi görünüyor.

Merkez Bankasının döviz rezervinin yeniden kazanılması görüşü de çok olumlu ve doğru. Adımlar sonuç vermeye başlayınca enflasyon düşecektir. Buna bağlı olarak göstergeler iyileşince uluslar arası kredibilite hacmimiz artacaktır. Finansal duruş stabil olduktan sonra da döviz ters yönde bir düşüş sergileyecek ve sonrasında da faizler düşmeye başlayacak.

Ancak burada bir yanlış anlaşılma olabilir. Ekonomi ile mücadelede tüm yük Merkez Bankasının üzerine bırakılmamalı. Politikacılar da reform hareketlerinin içinde olmalı. Yüksek enflasyon nedeniyle faiz artırılması biraz da makul gibi gösterildi. Aslında enflasyonun bu düzeyde olmasının suçlusu şimdiki yönetim değil. Ancak yine de önlem almak zorunda kalan bu yönetim oldu.

Açıkçası yatırımcıların döviz bozdurmamasının sebebi MB’nin bağımsız kalamayacağı korkusu. Piyasadaki çok büyük miktardaki döviz bozdurulsa, çok ciddi şekilde doların düşüşü sağlanabilir ancak insanlarda henüz o inanç oturmadı. İç piyasadaki dövizin bozdurulması lazım çünkü bu kadar kısa sürede dışarıdan döviz getirmek, bu sistemle çok zor.

Enflasyon Odaklı Strateji

Enflasyonun bu kadar yükselmesinde katkısı olan kurmayların eski yöntemlerle Türkiye’yi 2001 krizine benzer bir krizin eşiğine götürdüğünü söylemek lazım. Riskleri sıralayan yeni yönetim atacağı adımları da belirtmiş durumda. Enflasyonun üzerine oynanacak.

4-5 ay öncesine kadar farklı yöntemlerin altına imza atan PPK üyeleri halen görevinin başında ve bu kez da daha farklı yöntemlerin altına imza atıyor. Faiz artırımına ek olarak çok sıkı bir para politikası planı açıklamaları lazım ve bunda da geç kalmamaları lazım.

Pandemi sürecinin aşılması 2021’de ticarete daha az destek ihtiyacının belirmesine yol açar. Bu duruş korunabilir ve çok geç olmadan ekonomi biliminin gerektirdiği ve piyasaların istediği stratejiler açıklanırsa faizlerin artırılmasının etkisi çok acı olmaz. Piyasa yapısal reform bekliyor. Bunu daha önce başaran bir ülke olarak kaynaklarımız yeterli.

2021 yılı tam bir ekonomi stratejisi yılı olacak. Adımlar doğru atılır ve yılsonundaki enflasyon tahmini tutturulursa çok daha hızlı iyileşmeler olacaktır. Ancak bu süreçte çok kullanılan ürünlerin birden ucuzlamasını beklememek lazım. Aksine piyasayı ve dövizi kontrol altına almaya çalışırken ürünlere yine zam gelebilir. Yapısal reformların acı reçetesini vatandaş kısa süreliğine olsa da ödeyebilir. Ancak tünelin ucu göründüğünde rahatlama gerçekleşecektir.

Borsabu.com

Kripto para, ekonomi ve finans haberlerinin güncel paylaşıldığı platform. Daha iyi içerik için üretmeye devam edeceğiz.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
  • bitcoinBitcoin (BTC) $ 47,719.00
  • ethereumEthereum (ETH) $ 3,371.21
  • cardanoCardano (ADA) $ 2.35
  • tetherTether (USDT) $ 1.00
  • polkadotPolkadot (DOT) $ 34.29
  • usd-coinUSD Coin (USDC) $ 1.00
  • chainlinkChainlink (LINK) $ 28.14
  • cosmosCosmos (ATOM) $ 43.42
  • litecoinLitecoin (LTC) $ 177.48
  • bitcoin-cashBitcoin Cash (BCH) $ 617.80
  • wrapped-bitcoinWrapped Bitcoin (WBTC) $ 47,724.00
  • stellarStellar (XLM) $ 0.320595
  • tronTRON (TRX) $ 0.105598
  • tezosTezos (XTZ) $ 6.62
  • eosEOS (EOS) $ 5.10
  • okbOKB (OKB) $ 18.51
  • moneroMonero (XMR) $ 268.22
  • crypto-com-chainCrypto.com Coin (CRO) $ 0.186667
  • cdaicDAI (CDAI) $ 0.021672
  • neoNEO (NEO) $ 49.21
  • nemNEM (XEM) $ 0.182972